september 9 2021

Help, ik ben blank geworden

In mijn jonge jaren woonde ik in een gezellige volksbuurt in Nederland. Mijn buren aan de rechterkant kwamen van oorsprong uit Zuid-Afrika en waren gekleurd. Maar in al die tijd heb ik dat nooit gezien. Ik zag slechts buren, buren die mij, toen ik een keer op vakantie was en zo’n beetje alle ramen in mijn woning waren ingewaaid, direct geholpen hebben. Zonder dat ik dat eerst moest vragen. Mijn ramen waren al dichtgetimmerd, de verzekering was al geïnformeerd, voordat ze mij op mijn vakantieadres lieten weten dat mijn woning flink wat schade had.

Buren, die mij, toen mijn auto weer eens weigerde te starten, zonder te vragen in de gietende regen naar buiten kwamen en met een grote lach op hun gezicht mij de hele buurt door duwde. Net zo lang tot mijn eigenwijze mobiel een teken van leven gaf en ik met brullende motor de buurt uitreed om twee kilometer verderop definitief te stranden, met een natte voettocht als gevolg en een hoop pret bij mijn buren toen ik als een verzopen hondje aan kwam druipen. Buren, die mij hun taal leerde en ik hun mijn taal. Buren, met wie ik sprak in een mengelmoes van Nederlands, Afrikaans, Engels en Xhosa, de in Zuid-Afrika veel gesproken bantoetaal, waarvan ze mij, tot hun groot genoegen, alleen de ‘vieze’ woorden leerden. Buren met wie ik samen een ‘braai’ hield, buren met wie ik feest vierde, buren met wie ik mijn verdriet deelde en zij dat van hen met mij. Als ik huilde waren mijn tranen net zo nat als hun tranen en als ik lachte waren mijn tanden net zo wit als hun tanden. Nou ja, bijna dan. Als we zongen, zong ik dezelfde liedjes als zij en als we danste, danste we dezelfde dans.

Nooit, op geen enkel moment, hebben ze het mij kwalijk genomen dat zij in hun land eeuwenlang onderdrukt zijn geweest door mensen met dezelfde huidskleur als ik heb. Mensen, die in meer of mindere mate dezelfde voorvaderen als ik hebben. Waarom niet? Omdat ik daar volgens hen part noch deel aan heb gehad. Nooit, op geen enkel moment hebben ze mij gezien als blank, of zichzelf als zwart, net zomin als dat ik hen als zwart zag of mezelf als blank. Ik was gewoon Jan en zij waren gewoon Brenda, Oliver, Stompie, Zindziswa, Evelyn en Thabo. We waren buren, met alle burendingen die bij het buren zijn horen.

Steeds vaker hoor ik nu echter in eigen land de geluiden dat ik mij moet verontschuldigen voor het slavernijverleden van mijn voorvaderen. Dat ik mij ineens moet verontschuldigen voor iets waar ik part noch deel aan heb. Dat ik moet stoppen met een kinderfeest omdat dit, voor een kleine groep, als racistisch gezien wordt en hen pijn doet. Steeds vaker hoor ik de woorden ‘Discriminatie’ en ‘Racisme’, bijna elke dag en in bijna elke zin. Steeds vaker hoor ik dat de ‘Swartman’ zich anders ziet dan mij, de witte ‘Umntu’. Steeds vaker merk ik dat ik ineens blank geworden ben… en ik elke dag steeds blanker word.

Jan Nicolas

Category: Columns | Reacties uitgeschakeld voor Help, ik ben blank geworden
juni 7 2020

De wereld is blind

Over de hele wereld zie ik mensen massaal de straat op gaan om te demonstreren tegen het lot dat veel kleurlingen treft en Afro-Amerikanen in het bijzonder. Kleurlingen die worden gediscrimineerd en steeds vaker te maken krijgen met extreem politiegeweld, puur en alleen omdat zij zwart zijn. Continue reading

Category: Columns | Reacties uitgeschakeld voor De wereld is blind
november 14 2019

Open brief aan Sint Nicolaas

Hoogwaardige Excellentie Sint Nicolaas,

In de eerste plaats wil ik u laten weten dat ik wederom heel lief ben geweest dit jaar. Soms heb ik wel een beetje grote mond gehad en ik heb weleens een verhaaltje geschreven waar u zich denk ik aangenaam voor zou schamen, maar na afloop heb ik wel braaf elke keer mijn mond gewassen met zeep en weet ik veel hoeveel ‘wees gegroetjes’ gemompeld.

Ik wil u dan ook vragen, lieve Sint, of u ook naar mij een cadeautje komt brengen. Ik ben namelijk rond uw verjaardag niet in Nederland, maar resideer al twintig jaar in uw thuisland, dus kan ik mij zo voorstellen dat even langskomen voor u wat lastig is. Maar eerlijk is eerlijk, daar heeft u nooit iets van gezegd als u het had over lief zijn. En geen grapjes zoals vorig jaar graag alstublieft, toen ik als cadeautje een verdomd lekker wijf vroeg en mijn vrouw de volgende dag wakker werd in een doos, met een grote strik erom, die midden in mijn woonkamer stond.

Brengt me bij een ander punt Monseigneur Klaas. Waarom gaat u eigenlijk nog naar Nederland? Uw medewerkers zien ze daar steeds minder zitten en ik denk dat u binnen enkele jaren zelf opgeofferd zult worden ten voordele van het offerfeest. Laat ze lekker met zijn allen de hik krijgen in Nederland en draai uw stoomtrein gewoon om. Als alternatief adviseer ik u om het een keertje in het altijd leuke Zuid Afrika te proberen. Het is echt niet heel moeilijk te vinden, hoor Sint. Gewoon de andere kant op varen en na een tijdje bent u er. Zuid Afrika is ook zoveel prettiger om uw feest te vieren. Het weer is er in de Europese winter beter, want dan begint daar de zomer, dus de kindertjes kunnen u gewoon, terwijl ze zandkastelen bouwen of een ijsje eten, opwachten op het strand.

Die Pietendiscussie is dan ook meteen voorbij, want in Afrika voert zwart nogal de boventoon. U kunt dus eigenlijk het beste gewoon het vliegtuig pakken en daar snel even overwippen op een bootje. Doet u net of u ‘helemaal uit Spanje bent gekomen met de boot’. Lachen toch? Uw Pieten laat u gewoon lekker thuis, want u krijgt, vrees ik, nooit al die donkere knapen het vliegtuig in zonder dat iemand daar vraagtekens bij gaat zetten. Maar dat hoeft geen probleem te zijn, want u stapt in Afrika willekeurig welk uitzendbureau binnen, vraagt om 1000 donkere knapen die u een week of twee uit de brand helpen en voor u het weet staan ze in rijen van 3 opgesteld. En voor dat paard charteren we eenvoudig een tamme zebra. Die zijn al zwart/wit van zichzelf, dus die vragen bent u dan alvast maar voor.

Ik zou als te charteren werknemers trouwens wel de voorkeur uitspreken voor die jongens van de San, de Bosjesmannen. Die zijn ook grappig, net als uw Pieten, maar hebben het voordeel dat ze zo klein zijn. Daar propt u er makkelijk drie tegelijk van door een schoorsteen. En bent u dus drie keer zo snel klaar. Daarbij heeft u in Zuid Afrika geen last van een taalbarrière, want ze spreken daar gewoon Nederlands. Nou ja, een soort van Nederlands, eigenlijk meer het soort Nederlands wat in Nederland door een dronken peuter van drie wordt gesproken. Dus ook als u onverhoopt seniel mocht worden begrijpt u ze nog. Sterker nog, hoe senieler u wordt, hoe beter u ze gaat begrijpen.

Hoe meer ik er over nadenk, hoe meer ik er van overtuigd ben dat u Nederland maar eens een paar jaartjes over moet slaan. Ze willen geen Pieten, dan ook geen Sint. Een beetje op die manier. En kijk, als u dan toch omkeert, kunt u meteen even bij mij langskomen om mijn cadeautje te brengen. Een soort win, win situatie. Voor mij dan. Persoonlijk maakt het mij trouwens weinig uit wat voor kleur een Piet heeft hoor, maar als het is om u naar mijn Spaanse hutje te lokken ben ik absoluut tegen, of voor, of allebei.

Nou lieve Sint, zullen we afspreken dat we elkaar zien in Benissa een paar dagen voor uw verjaardag? Ga ik alvast de schoorsteen vegen en liedjes oefenen.

Vriendelijke groeten,

Jan Nicolas

Category: Columns | Reacties uitgeschakeld voor Open brief aan Sint Nicolaas
januari 21 2019

Slegs Blankes

Mijn voorouders zijn Joden, Belgen, Duitsers, Denen, Fransen, Amsterdammers, Brabanders en Zeeuwen. Er zit verder nog wat Haags, Leids en Fries bloed doorheen en een paar druppels waarvan de herkomst niet helemaal vast staat. Maar ik ben voor iedereen 100% Nederlander. En ja, dat kan je zien.

Mijn zus is getrouwd met een Nederlandse man. Hij heeft Indonesische voorouders. En ja, dat kan je zien. Dat kan je ook merken als je mee mag eten. Niet voor niets hebben zij een fles water op het toilet staan. Ik dacht altijd dat die er stond voor als het hete eten je dorstig had gemaakt. Blij dat ik nooit stiekem een slokje heb genomen. Mijn zus en mijn zwager hebben lieve kinderen. Kinderen dus met Joodse, Belgische, Duitse, Deense, Franse, Amsterdamse, Brabantse, Zeeuwse en Indonesische voorouders. Ook bij hen zit er nog wat Haags, Leids en Fries bloed doorheen en een paar druppels waarvan de herkomst niet helemaal vast staat. Mijn nichtje en neefje zijn dus net zo 100% Nederlands als ik ben. Toch?

Het is door hen nooit tegen mij gezegd. Maar toch heb ik ergens het vreemde gevoel dat er op dit moment in Nederland verschillende 100% regels zijn. Dat 100% Nederlander voor veel mensen eigenlijk maar 50% is. Of 25%. Of gewoon 0%. Dat mensen, die meer Nederlander zijn dan de Koninklijke familie, gewoon ineens niet meer als Nederlands worden beschouwt. Niet blank. Niet Arisch. Gezien worden als minderwaardig. In Zuid Afrika spreekt men een taal die veel lijkt op het Nederlands wat onze voorouders ooit spraken. Die taal heet ‘Afrikaans’. Het is een simpele taal, die in al zijn simpelheid een woord heeft voortgebracht dat in elk land begrepen en veroordeelt wordt. Dat woord heet; ‘Apartheid’.

Ons moet almal verseker dat Nederland vry bly van ‘Apartheid’. Vry bly van ‘ek is beter as jy’ of ‘slegs vir blankes’ of ‘swart gevaar’. Ons moet gaan insien dat ons almal gelyk is. Dat dit niks saak hoe die buitekant lyk, maar dat dit gaan om die binnekant. Waarom skole vir Katolieke, Protestante, Moslems of nie gelowiges? Waarom nie net één soort skool? Gemengt, waardeur kinders vroeg leer dat ons almal uniek, maar ons ook gelyk is. Maar miskien is dit al te laat. Miskien is dit alles regtig veel te laat en hang daar binnekort in Nederland bordjes aan openbare geboue met die teks; ‘Slegs Blankes’.

Jan Nicolas

Category: Columns | Reacties uitgeschakeld voor Slegs Blankes